Khi đã cuối tuần trăng mà tàu KH 94059 làm nghề lưới cản ở vùng biển Trường Sa của ông Đoàn Ngọc ở phường Vĩnh Thọ, thành phố Nha Trang vẫn chưa thể ra khơi vì còn thiếu hai bạn chài. Mấy ngày qua, ông Ngọc hỏi khắp nơi trong thành phố Nha Trang, thị xã Ninh Hoà, thậm chí cả Ninh Thuận để kiếm bạn chài, nhưng vẫn không đủ 11 người.

“Nhiều lúc đi biển bị lỗ, tui phải vay nóng để hỗ trợ bạn đi chuyến trước có tiền mua gạo cho vợ con, rồi ứng tiền cho bạn chuyến sau để đi tiếp”, bà Thu, vợ ông Ngọc nói.

Ông Nguyễn Văn Tính, phó chủ tịch hội nông dân phường Vĩnh Thọ, chủ tàu KH 96057 cho biết, tất cả các nghề biển trong phường đều thiếu bạn, nhất là nghề đánh bắt xa bờ.

Theo ông Tính, trước mỗi chuyến đi biển, chủ tàu phải ứng cho bạn từ 1 – 2 triệu đồng, sau khi đánh bắt xong trở về, tỷ lệ ăn chia giữa chủ tàu và bạn là 6/4. Năm nay, tàu của gia đình ông Tính bị thua lỗ 3/11 chuyến lưới cản, tuy nhiên, sau mỗi chuyến bị lỗ, chủ tàu phải bỏ ra từ 1 – 2 triệu đồng để hỗ trợ và giữ bạn. Thế nhưng, trong 11 bạn tàu của ông Tính cũng chỉ có bốn người theo ông từ đầu năm.

Theo ông Võ Thiên Lăng, trước đây, bạn là dân làng chài, còn hiện nay, bạn là dân miền núi, hoặc dân vùng nông thôn. “Một năm nay, tỉnh Khánh Hoà mở lớp đào tạo miễn phí thuyền viên, nhưng không có ai theo học, như vậy, chứng tỏ nhiều người không muốn gắn bó với nghề đi biển, họ xem việc đi biển là nhất thời để có việc qua ngày, nên họ không muốn đi học để nâng cao tay nghề. Đây là điều đáng lo nhất đối với nghề cá Việt Nam”, ông Lăng nói.

Còn ông Võ Khắc Én, chi cục Khai thác và bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản Khánh Hoà cho biết: “Hiện nay, có rất ít chủ tàu ở Khánh Hoà cho con kế nghiệp đi biển của cha ông, phần lớn họ đầu tư cho con học hành để vào đại học làm nghề ở trên bờ, chứ không phải để đi biển”.

Theo ông Lăng, hiện có nhiều nghề thu nhập cao, nhẹ nhàng, ít rủi ro hơn đi biển, nên thuyền viên đánh bắt xa bờ đành bỏ nghề chuyển sang mua sắm phương tiện nhỏ để đánh bắt hải sản gần bờ. Trong những năm qua, lượng tàu đánh bắt xa bờ phát triển khoảng 5%, nhưng lượng thuyền viên không tăng bao nhiêu.

Tiến sĩ Trần Đức Phú, viện trưởng viện Khoa học và công nghệ khai thác thuỷ sản, đại học Nha Trang cho biết, Nhà nước cần hỗ trợ các phương tiện để giảm rủi ro trên biển, nâng cao năng suất đánh bắt xa bờ nhằm đạt hiệu quả, nhất là đối với khâu bảo quản sau đánh bắt hải sản, đây là giải pháp để thuyền viên gắn bó với nghề. Thực tế hiện nay, mỗi năm Việt Nam xuất khẩu hàng ngàn lao động đi Hàn Quốc, Đài Loan để đánh cá với thu nhập mỗi người khoảng 2.000 USD/tháng.

“Sở dĩ họ có thu nhập cao là do các nước này có nghề cá chuyên nghiệp, chứ không phải nghề cá manh mún như chúng ta”, tiến sĩ Phú nói.

Theo Sài Gòn Tiếp Thị