Vững bước trên con đường phát triển bền vững ngành Nuôi biển công nghiệp (10-11-2020)

Trong bốn năm kể từ Đại hội Thành lập (ngày 09/11/2016), Hiệp hội Nuôi biển Việt Nam (VSA) đã vượt qua rất nhiều hạn chế, khó khăn và thách thức thực hiện thành công Chương trình Hoạt động Nhiệm kỳ I (2016-2020), đặt những bước đầu tiên vững chắc trên con đường phát triển bền vững ngành Nuôi biển công nghiệp Việt Nam.
Vững bước trên con đường phát triển bền vững ngành Nuôi biển công nghiệp

Do những đặc điểm thay đổi tình hình cả trong lẫn ngoài nước, năm 2016 là thời điểm chuyển tiếp đặc biệt giữa hai giai đoạn phát triển kinh tế - xã hội. Một là, ở trong nước, kết thúc thời kỳ 30 năm đổi mới toàn diện (1986-2016), bên cạnh các thành tựu to lớn cũng đã phát sinh những hậu quả của việc khai thác quá mức theo chiều rộng các tài nguyên thiên nhiên và nguồn lực xã hội: tài nguyên thủy sản dần cạn kiệt, nguồn lực lao động tiểu nông trở thành lực cản đối với sự phát triển theo chiều sâu với việc áp dụng công nghệ và mô hình sản xuất lớn, quy mô công nghiệp. Theo VSA, cần có “đổi mới của đổi mới” để phát huy hiệu quả các nguồn lực cũ và tìm kiếm các động lực mới từ thể chế phát triển mới, mô hình tăng trưởng mới, tạo ra chất lượng tăng cao hơn. Hai là, ở ngoài nước, cùng với vị thế đang lên của Việt Nam trên chính trường và thương trường quốc tế. Những thành tựu phát triển khoa học công nghệ và cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đặt ra nhiều thách thức và mở ra những cơ hội mới cho Việt Nam. Ô nhiễm môi trường xuyên biên giới, biến đổi khí hậu, nước biển dâng đã trở thành vấn đề cấp bách. Đặc biệt, đầu năm 2020 đại dịch COVID-19 đặt ra những thách thức chưa từng có đối với Việt Nam và thế giới. Trong bối cảnh đó, phát triển bền vững ngành công nghiệp nuôi biển, tạo ra nguồn lực mới, khơi thông những ách tắc, huy động và kết nối các nguồn lực đa dạng trong xã hội để phát triển đất nước, đưa Việt Nam thành quốc gia có công nghiệp nuôi biển tiên tiến hàng đầu khu vực ASEAN, của Châu Á và thế giới là sự nghiệp lâu dài của toàn dân tộc, của Đảng, Quốc hội, Chính phủ và toàn bộ hệ thống chính trị.

Hiệp hội Nuôi biển Việt Nam thành lập năm 2016 với sứ mạng tập hợp sức mạnh đa ngành phát triển kinh tế biển là một nguồn lực mới có tính chất đột phá đối với sự phát triển của ngành Thủy sản Việt Nam, có ý nghĩa lớn về  lý luận và thực tiễn, cho cả thời gian trước mắt và lâu dài. Việc phát triển nuôi biển công nghiệp bền vững mở ra hướng phát triển mới về chất, tạo nên động lực mới để hình thành, phát triển mạnh mẽ và kết nối các chuỗi giá trị đa ngành của kinh tế biển nước ta, tăng thêm các chiều kích liên kết và hợp tác quốc tế để phát triển bền vững. Tuy nhiên, một tổ chức xã hội-nghề nghiệp non trẻ mới thành lập mới trong bối cảnh chuyển biến phức tạp sẽ phải vượt qua nhiều thách thức to lớn, đòi hỏi Hiệp hội phải có bản lĩnh, tư duy sáng tạo và phương thức hành động đột phá. Vì vậy, tại Đại hội toàn thể Hiệp hội Nuôi biển Việt Nam lần thứ II được tổ chức trực tuyến vào ngày 7/11/2020 ở 4 điểm cầu (Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Khánh Hòa và Cần Thơ), Hiệp hội Nuôi biển Việt Nam đã nghiêm túc đánh giá những thành tựu và khiếm khuyết của Hiệp hội trong Nhiệm kỳ Đầu tiên, rút ra những bài học kinh nghiệm quý báu để thiết kế Chương trình hoạt động cho Nhiệm kỳ mới để tiếp tục đổi mới và phát triển. Nhìn lại 4 năm hoạt động của Nhiệm kỳ I (2016-2020), Ban Chấp hành Hiệp hội đã đánh giá 9 thành tựu nổi bật sau đây, được thực hiện bằng tâm huyết, nỗ lực và hành động quyết đoán của Ban Chấp hành và sự đoàn kết thống nhất trong ý chí và hành động của toàn thể cộng đồng hội viên Hiệp hội Nuôi biển Việt Nam.

Làm thay đổi tư duy về ngành Nuôi biển

Trong 4 năm qua, thuật ngữ  “NUÔI BIỂN” với nội hàm “Kinh tế - Môi trường - Xã hội” đã chính thức được đưa vào nhiều văn bản luật pháp và hành chính, dần dần được các cơ quan Nhà nước, giới truyền thông và nhân dân sử dụng ngày càng phổ biến. Hiệp hội đã phối hợp với Tổng cục Thủy sản, các cơ quan hữu quan và đối tác, tổ chức thành công nhiều hội nghị, hội thảo, tọa đàm trong nước và quốc tế về phát triển nuôi biển. Đặc biệt, Hội thảo Quốc gia Phát triển Bền vững Nuôi biển công nghiệp Việt Nam ngày 08/8/2019 (tại Hải Phòng) nhằm góp ý xây dựng “Chiến lược phát triển nuôi biển đến năm 2030, tầm nhìn 2045”. Hội thảo đã khẳng định phải chuyển mạnh từ nghề cá nhân dân, với phương thức nuôi biển manh mún, thủ công, hạn chế trong vùng kín gió ven bờ, sang nuôi biển công nghiệp ở các vùng biển mở, xa bờ, tiến ra nuôi đại dương, kết hợp với nuôi biển công nghệ cao trên đất liền bằng các hệ thống RAS  hiện đại, và kết nối, tận dụng nguồn lực của nhiều ngành kinh tế biển.

Xây dựng chiến lược phát triển nuôi biển công nghiệp

Hiệp hội đã chủ động đề xuất nhiều kiến nghị với Quốc hội, Chính phủ, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Tài nguyên – Môi trường, Tổng cục Thủy sản, Tổng cục Biển và Hải đảo và các cơ quan Nhà nước hữu quan, đồng thời góp ý, tham gia xây dựng các văn bản chiến lược, tạo khung thể chế mới, cần thiết cho phát triển ngành Thủy sản nói chung, ngành Nuôi biển công nghiệp nói riêng.

Xây dựng chính sách phát triển nuôi biển

Hiệp hội đã tham gia tư vấn và phản biện với chính quyền trung ương và địa phương trong việc xây dựng các chính sách phát triển nuôi biển; Tích cực kiến nghị nhiều lần bằng văn bản và trực tiếp tham gia Tổ Soạn thảo, góp ý vào dự thảo sửa đổi Nghị định 67/2014/NĐ-CP ngày 07/7/2014 của Chính phủ về một số chính sách phát triển thủy sản, tập trung vào các chính sách hỗ trợ phát triển nuôi biển công nghiệp bền vững; Đã có buổi làm việc chính thức với Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp & PTNT Nguyễn Xuân Cường, đề xuất và kiến nghị những vấn đề lớn, quan trọng, cấp thiết của ngành nuôi biển với các cấp lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Bộ Nông nghiệp, Tổng cục Thủy sản và các tổ chức có liên quan…

Hiệp hội trở thành nòng cốt của cộng đồng nuôi biển Việt Nam

Trong 4 năm qua, Hiệp hội đã tích cực phát triển hội viên, xây dựng Hiệp hội trở thành nòng cốt của cộng đồng nuôi biển Việt Nam. Nhờ đó, số lượng hội viên tăng khá nhanh trong Nhiệm kỳ 1, từ 108 năm 2016 lên 180 hội viên vào tháng 10/2020, tăng 66,67%. Trong đó, đặc biệt số lượng hội viên pháp nhân tăng gần gấp đôi (95,45%), đặc biệt số lượng hội viên doanh nghiệp tăng đến 125,93%, hội viên là nhà khoa học có tốc độ tăng nhanh nhất (tăng 267,66% trong nhiệm kỳ).

Xây dựng thành công hệ thống bộ máy tổ chức

Hiệp hội đã sớm hoàn thành việc xây dựng và ban hành các cơ sở pháp lý cần thiết cho hoạt động của Hiệp hội. Ban Chấp hành Hiệp hội đã được kiện toàn và đổi mới, bổ sung nhân sự. Ban Thường vụ đã làm tốt vai trò đầu não, chỉ đạo hoạt động của Hiệp hội. Hội nghị Toàn thể được tổ chức đều đặn hàng năm (vào đúng ngày sinh nhật 9/11). Ban Kiểm tra Hiệp hội đã hoạt động rất tích cực, tổ chức mỗi năm ít nhất hai lần họp. Văn phòng Hiệp hội được tổ chức gọn nhẹ và chuyên nghiệp, kết hợp giữa trách nhiệm của từng cá nhân với ý thức tập thể. Trung tâm Khoa học Công nghệ Nuôi biển Việt Nam đã bắt đầu hoạt động theo đúng chức năng, nhiệm vụ; đã tổ chức xây dựng, xin nguồn tài trợ và thực hiện một số dự án chuyên ngành nuôi biển, như Đánh giá sức tải môi trường của một số vùng biển Quảng Ninh.

Kết nối các nguồn lực, tiếp cận và áp dụng thành tựu công nghệ mới về nuôi biển

Kết nối các nguồn lực để hỗ trợ hội viên phát triển nuôi biển công nghiệp bền vững là nhiệm vụ chính và là cốt lõi của tinh thần Hiệp hội. Hiệp hội Nuôi biển Việt Nam đã đề xuất với Chương trình KHCN phục vụ xây dựng Nông thôn mới (Bộ Nông nghiệp & PTNT) 5 dự án của các doanh nghiệp hội viên; tạo cơ hội cho các doanh nghiệp hội viên tham gia nghiên cứu ứng dụng thành tựu KHCN.

Mở rộng, nâng cao chất lượng các công cụ truyền thông

Việc duy trì, hoàn thiện và nâng cao chất lượng các kênh thông tin chuyên ngành là thành công nổi bật của Hiệp hội. Thông tin được cập nhật thường xuyên, chuyển tải kịp thời các thành tựu nuôi biển trong và ngoài nước, gồm các sản phẩm như: Trang tin điện tử hiephoivsa.com.vn; hiephoinuoibien.org; facebook.com/hiephoinuoibienvietnam; Tạp chí Vươn khơi và Seaculture (tiếng Anh), Từ điển Thuật ngữ Nuôi biển Song ngữ Anh - Việt...

Triển khai rộng rãi các hoạt động hợp tác quốc tế

Hiệp hội đã chủ động tiếp cận với các đối tác quan trọng nhất trong lĩnh vực nuôi biển công nghiệp và quốc tế như Innovation Norway của Na Uy; Hội đồng Xuất khẩu Đậu tương Hoa Kỳ; Dự án LinkSME của USAID; Viện Hải dương Hawaii; Công ty Ocean Era; Chuyên gia khoa học công nghệ thủy sản Nhật Bản và một số doanh nghiệp Nhật Bản; Đại sứ Indonesia; Công ty Aquatec ở Bandung Indonesia; DANIDA của Đan Mạch; Tổ chức Sáng kiến Thương mại Bền vững (IDH) của Hà Lan; Tổ chức Lương Nông Liên hiệp quốc (FAO) và một số tổ chức quốc tế đa phương khác về hỗ trợ phát triển nuôi biển công nghiệp tại Việt Nam.

Xúc tiến thương mại, phát triển thị trường

Hiệp hội đã tham gia Hội chợ triển lãm 60 năm Ngày truyền thống ngành Thủy sản Việt Nam tại Cung Quy hoạch tỉnh Quảng Ninh (30/3-04/4/2019); Có gian hàng riêng tại Hội chợ Triển lãm Thủy sản Quốc tế VIETFISH; Tham dự Hội chợ Aquaculture Vietnam 2019 tại Trung tâm Hội chợ và Triển lãm quốc tế Cần Thơ; Tham gia gian hàng tại Hội chợ Thủy sản Châu Á (Seafood Show Asia 2019) tại Jakarta, Indonesia (2018, 2019). 

9 thành tựu trên là thành quả to lớn của quá trình bốn năm hoạt động, được thực hiện bằng tâm huyết, nỗ lực và hành động quyết đoán của Ban Chấp hành Hiệp hội Nuôi biển Việt Nam và sự đoàn kết thống nhất trong ý chí và hành động của toàn thể cộng đồng hội viên Hiệp hội Nuôi biển Việt Nam (giai đoạn 2016-2020). Nhìn chung, trong 4 năm qua, Hiệp hội đã phát triển nhanh chóng và khá toàn diện, theo hướng đi vào chiều sâu, sớm khẳng định vị thế ở trong nước và thế giới, bước đầu tạo được nền tảng bền vững cho sự phát triển lâu dài. Xây dựng chiến lược phát triển bền vững nuôi biển Việt Nam, trở thành chỗ dựa tin cậy của các cơ quan quản lý nhà nước nhờ năng lực và hiệu quả thiết thực trong các hoạt động tư vấn chính sách, pháp luật. Thiết lập được hệ thống hợp tác đa dạng và liên kết với nhiều đối tác, trong nhiều lĩnh vực hoạt động về giới thiệu và chuyển giao các ứng dụng KHCN, đầu tư phát triển sản xuất kinh doanh, quy hoạch phát triển ngành.

Trong thời gian tới, Hiệp hội sẽ chủ động hợp tác và tích cực phối hợp chặt chẽ với các cơ quan quản lý Nhà nước từ trung ương đến địa phương trong mọi hoạt động, vận động và giải thích để thu hút sự đồng tình và nhận được hỗ trợ của Quốc hội, Văn phòng Chính phủ, Bộ Nông nghiệp & PTNT, Bộ Tài nguyên Môi trường, Bộ Nội vụ, UBND các cấp và của xã hội; Huy động được sức mạnh tinh thần, thu hút mọi nguồn năng lực của hội viên và đối tác để xây dựng và triển khai mọi hoạt động; Nỗ lực hoàn thiện, đổi mới công tác, quản lý chặt chẽ các hoạt động của Hiệp hội. Vai trò đoàn kết và yếu tố cá nhân được phát huy cao độ. Coi trọng và luôn tìm mẫu số chung về lợi ích, công việc và có cách tiếp cận hợp tác, làm việc đúng đắn, hợp lý với tất cả các đối tác của Hiệp hội, từ các cơ quan quản lý nhà nước, chính quyền các cấp, đến các tổ chức, cá nhân hoạt động trong các ngành nghề, lĩnh vực khác nhau ở trong và ngoài nước. Chú trọng đúng mức và luôn đi tắt đón đầu trong công tác truyền thông và vận động chính sách cũng như hợp tác quốc tế, tận dụng mọi cơ hội và nguồn lực phục vụ mục tiêu của phát triển nuôi biển Việt Nam.

Ngọc Thúy – FICen

Ý kiến bạn đọc

Tin khác