UKVFTA: Động lực mới để phục hồi kinh tế trong bối cảnh đại dịch Covid-19 (20-01-2021)

Theo Bộ Ngoại giao Việt Nam, tối 29/12/2020 (giờ Việt Nam), tại Bộ Ngoại giao và Phát triển Vương quốc Anh (London), Đại sứ Việt Nam tại Anh Trần Ngọc An và Đại sứ Anh tại Việt Nam Gareth Ward, đã đại diện cho Chính phủ hai nước chính thức ký kết Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và Vương quốc Anh (UKVFTA).
UKVFTA: Động lực mới để phục hồi kinh tế trong bối cảnh đại dịch Covid-19

Theo đó, việc ủy quyền cho đại sứ hai nước trực tiếp ký kết Hiệp định tại Anh là do bối cảnh dịch bệnh Covid-19, lãnh đạo Chính phủ Việt Nam và Bộ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh không thể trực tiếp có mặt để thực hiện ký kết theo thông lệ.

Trước đó, Hiệp định UKVFTA đã được đàm phán dựa trên nguyên tắc kế thừa các cam kết đã có trong Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu (EVFTA) với những điều chỉnh cần thiết để đảm bảo phù hợp với khuôn khổ thương mại song phương giữa Việt Nam và Vương quốc Anh. Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-Anh (UKVFTA) là một thỏa thuận song phương thế hệ mới, chất lượng cao hướng tới loại bỏ hoàn toàn thuế nhập khẩu cũng như hàng rào phi thuế quan đối với hàng hóa hai nước theo lộ trình ngắn. Theo Đại sứ quán Việt Nam tại Anh, việc thực thi Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-Anh (UKVFTA) sẽ góp phần tạo ra những động lực mới cho phục hồi kinh tế của Việt Nam trong bối cảnh đại dịch Covid-19. Về ý nghĩa chiến lược, Hiệp định góp phần triển khai hiệu quả chủ trương đa phương hóa, đa dạng hóa, chủ động, tích cực hội nhập quốc tế.

UKVFTA có ý nghĩa to lớn với Việt Nam và Vương quốc Anh

Việt Nam và Vương quốc Anh bắt đầu trao đổi về FTA song phương từ tháng 7/2017 trong khuôn khổ Ban Công tác về Thương mại và Đầu tư Việt Nam – Anh. Gần 3 năm rưỡi đàm phán với 6 phiên chính thức cấp Trưởng đoàn và nhiều phiên kỹ thuật, trao đổi giữa kỳ. Đặc biệt, khi dịch Covid-19 bùng phát vào đầu năm 2020, hai bên đã tích cực đẩy nhanh tiến độ đàm phán thông qua các phiên họp trực tuyến. Hiệp định UKVFTA về cơ bản kế thừa hầu hết các cam kết của Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu (EVFTA), đồng thời quy định các ngoại lệ, bổ sung và điều chỉnh phù hợp với đặc thù thương mại giữa hai nước. Theo đó, Hiệp định sẽ xóa bỏ hơn 99% số dòng thuế trong 6 năm kể từ khi Hiệp định có hiệu lực.

Từ năm 2010-2019, thương mại giữa Việt Nam và Anh đã tăng gấp 3 lần, đạt khoảng 7,6 tỷ USD. Tiết kiệm thuế quan sẽ giúp Việt Nam thoát khỏi hậu quả của tình trạng sụt giảm nhu cầu toàn cầu vốn đang cản trở xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam. Cụ thể, đại dịch Covid-19 khiến phương Tây cắt giảm đơn đặt hàng đối với các mặt hàng xuất khẩu truyền thống của Việt Nam. Vì vậy, UKVFTA có ý nghĩa vô cùng to lớn và thiết thực khi cả Việt Nam và Vương quốc Anh đều mong muốn thúc đẩy sự phục hồi kinh tế sau đại dịch Covid-19. Đối với Việt Nam, UKVFTA giúp cải thiện lĩnh vực sản xuất quy mô lớn. Đối với Anh, UKVFTA sẽ hỗ trợ nước này củng cố khả năng tiếp cận toàn cầu khi rời Liên minh châu Âu (EU). Hiệp định Thương mại tự do giữa hai nước Việt Nam-Anh sẽ loại bỏ gần như tất cả các loại thuế quan giữa hai nước. Theo các nhà phân tích, UKVFTA sẽ giúp Việt Nam có thể ký kết nhiều hiệp định thương mại tự do hơn và giúp các nhà sản xuất trong nước tránh được thuế nhập khẩu. Theo ước tính sơ bộ, khi thực hiện hết lộ trình giảm thuế, Hiệp định UKVFTA sẽ giúp các doanh nghiệp Việt Nam tiết kiệm khoảng 151 triệu USD giá trị thuế nhập khẩu, trong khi doanh nghiệp Anh cũng giảm được 48 triệu USD thuế nhập khẩu. Việc thực thi UKVFTA sẽ góp phần tiếp tục đa dạng hóa thị trường và thúc đẩy phục hồi kinh tế trong bối cảnh đại dịch Covid-19.

UKVFTA tạo những động lực mới, giúp phục hồi kinh tế Việt Nam

Về cơ bản, các nội dung thuộc diện điều chỉnh của Hiệp định UKVFTA cũng tương tự như Hiệp định EVFTA, gồm: Thương mại hàng hóa (các quy định chung và cam kết mở cửa thị trường), quy tắc xuất xứ, hải quan và thuận lợi hóa thương mại, các biện pháp vệ sinh an toàn thực phẩm, các rào cản kỹ thuật trong thương mại, thương mại dịch vụ (các quy định chung và cam kết mở cửa thị trường), tự do hóa đầu tư, phòng vệ thương mại, cạnh tranh, doanh nghiệp nhà nước, mua sắm của Chính phủ, sở hữu trí tuệ, thương mại và phát triển bền vững, hợp tác và xây dựng năng lực và pháp lý - thể chế. Theo Đại sứ Việt Nam tại Anh Trần Ngọc An, ý nghĩa quan trọng đầu tiên của UKVFTA, như mong muốn của cả hai bên khi bắt đầu đàm phán là: Bảo đảm thương mại song phương không gián đoạn khi Anh rời EU. Bên cạnh đó, với nền tảng là kế thừa Hiệp định EVFTA, Hiệp định UKVFTA sẽ tạo khuôn khổ hợp tác kinh tế - thương mại toàn diện, lâu dài, ổn định giữa Việt Nam và Vương quốc Anh, từ đó tạo động lực cho việc tăng cường và làm sâu sắc quan hệ hợp tác nhiều mặt giữa hai bên, đặc biệt trong bối cảnh hai bên vừa gia hạn việc duy trì quan hệ song phương ở cấp độ Đối tác chiến lược.

Trước bối cảnh Vương quốc Anh chính thức rời khỏi Liên minh châu Âu (Brexit), việc ký kết Hiệp định UKVFTA đã đảm bảo thương mại song phương giữa Việt Nam và Vương quốc Anh không bị gián đoạn. Việc triển khai UKVFTA từ đầu năm 2021 đã bảo đảm giao thương hàng hóa của hai nước được suôn sẻ, nhất là những hàng hóa thiết yếu trong bối cảnh đại dịch Covid 19 vẫn tiếp tục diễn biến phức tạp. Bên cạnh đó, UKVFTA sẽ góp phần gia tăng đáng kể hàng hóa hai nước vào thị trường của nhau, tạo thêm sự gắn kết và đan xen về kinh tế giữa hai đối tác chiến lược. Thời gian qua, đặc biệt là từ khi thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược năm 2010, kim ngạch thương mại Việt Nam-Anh tăng mạnh ở mức hai con số từ mức 2 tỷ USD lên 6,6 tỷ USD năm 2019 (Việt Nam xuất 5,7 tỷ USD). 11 tháng của 2020, mặc dù chịu nhiều tác động bất lợi của đại dịch Covid 19 và Brexit, kim ngạch vẫn đạt xấp xỉ 5,2 tỷ USD.

Hiệp định UKVFTA chính thức có hiệu lực từ 23 giờ ngày 31/12/2020. Từ tháng 1/2021, UKVFTA sẽ tác động tích cực ngay cho các doanh nghiệp của Việt Nam và Anh với việc cắt giảm thuế quan đáng kể cho hơn 70% hàng xuất khẩu từ Việt Nam sang Anh và ở chiều ngược lại là 65% trong đó nhiều hàng hóa sẽ được hưởng thuế suất 0%. Và sau 6 năm, trên 99% hàng hóa hai nước sẽ có mức thuế 0%. Với tính chất tương hỗ cao của hai nền kinh tế, Hiệp định UKVFTA sẽ giúp kim ngạch thương mại song phương tăng trưởng mạnh mẽ thời gian tới. Đối với Việt Nam, việc loại bỏ thuế quan sẽ đem lại nhiều lợi ích cho các ngành xuất khẩu như điện thoại thông minh và các sản phẩm điện tử, dệt may, giày dép, nông sản, thủy sản, đồ gỗ, gốm sứ... Ngay khi UKVFTA được áp dụng, một khối lượng gạo khá lớn của Việt Nam sẽ được hưởng thuế suất 0% khi nhập vào Anh (trước đây phải chịu thuế 17,5%). Nhiều mặt hàng thủy sản như tôm, cá là thế mạnh của Việt Nam cũng sẽ được hưởng thuế 0% từ mức thuế suất hiện tại 10-20%.

Tuy nhiên, để vào được thị trường Anh và có chỗ đứng lâu dài tại đây, hàng hóa Việt Nam cần đáp ứng tiêu chuẩn cao về chất lượng, thẩm mỹ, vệ sinh, môi trường với giá cả cạnh tranh. Điều này đòi hỏi các doanh nghiệp Việt Nam tiếp tục nỗ lực nâng cao chất lượng, hạ giá thành sản phẩm và làm tốt công tác tiếp thị, quảng bá sản phẩm. Nhìn tổng thể, việc thực thi Hiệp định UKVFTA sẽ góp phần tạo ra những động lực mới cho phục hồi kinh tế của Việt Nam trong bối cảnh đại dịch Covid-19. Về ý nghĩa chiến lược, Hiệp định góp phần triển khai hiệu quả chủ trương đa phương hóa, đa dạng hóa, chủ động, tích cực hội nhập quốc tế. Các doanh nghiệp lớn của Việt Nam cũng đang tích cực tìm kiếm cơ hội đầu tư lớn tại Anh. Cùng với thương mại, đầu tư, du lịch cũng sẽ bùng nổ trở lại khi đại dịch Covid-19 được không chế. Đây là những tín hiệu rất tích cực trong quan hệ giữa hai nước.

Nhìn lại năm 2020, đánh dấu một trong những giai đoạn khó khăn nhất của kinh tế toàn cầu trong nhiều thập kỷ qua do sự bùng phát và lây lan nhanh chóng đại dịch Covid-19. Trong bối cảnh đó, hội nhập kinh tế quốc tế tiếp tục được đẩy mạnh và đạt những kết quả quan trọng, đóng góp vào việc thực hiện “mục tiêu kép” vừa phòng chống dịch hiệu quả, vừa tập trung phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội tại Việt Nam.

Ngọc Thúy – FICen

Ý kiến bạn đọc

Tin khác